Yeşilliği buzdolabında taze tutmak
Marul ve maydanoz aynı rafa konmaz. Yıkanmış ıslak yaprak çürür; fesleğen ise dolapta kararır. Kısa saklamanın hali.
Sabah kesilen marul, akşam poşette su kesmiş bir bez gibidir. Maydanoz aynı gözde ya diri durur ya da sarı sümüğe döner. Fark, yıkama, kuruluk ve bazı otların soğuğu sevmemesidir. Buzdolabı her yaprağın dostu değildir.
Ne zaman kesin
Yeşilliği güneşin pişirdiği öğlen değil, sabah serinliğinde kesin. Makasla, çamur sıçratmadan alın. Solmuş dış yaprağı bahçede ayıklayın, dolaba taşımadan. Ardışık marul zaten azar azar kesmek içindir; bir günde bütün sırayı biçip dolabı doldurmak fireyi artırır.
Toprağını silkeleyin. Çamurlu yaprağı yıkayacaksanız hemen kurulayın. Islak, deliksiz poşette bir gece bekleyen marul, kenardan kararır. Yıkamadan, kuru bir kaba koyup yemeden hemen önce yıkamak da olur. İkisi de iş görür; ıslak kapatmak iş görmez.
Salyangoz ve yaprak biti dolaba girmesin. Keserken bir bakın. Biti tek tek ayıklamak, bütün başı ilaçlı suya batırmaktan daha doğrudur. Yaprak yiyeceğiniz bitkiye gelişigüzel sabun sürmeyin.
Dolapta ne nasıl durur
Marul, roka ve ıspanak serin sever. Kâğıt havluya sarılı, ağzı tam kapanmayan bir kapta birkaç gün diri kalır. Havluyu sırılsıklam etmeyin; nemi alsın, göl olmasın. Her gün kapağı bir kez aralayıp soluğu değişsin.
Maydanoz ve nane, sapları az suda, yaprakları suyun üstünde, gevşek bir örtüyle de durur. Suyu iki günde bir değiştirin. Yaprak suya gömülürse çürür. Balkon otları arasında maydanoz bu yönteme uyar.
Fesleğen dolapta çoğu zaman kararır. Onu oda sıcaklığında, sapı suda, domatesin yanında değil ayrı bir bardakta tutun. Üşüyen fesleğen siyah leke yapar, siz de çeşit kötü sanırsınız. Kısa sürede kullanın. Fazlasını kurutmak, dolaba zorlamaktan daha az fire verir.
Elma ve olgun muz, bazı yeşilliklerin sararmasını hızlandırır. Mümkünse ayrı göze koyun. Aynı çekmeceye sıkıştırmak zorundaysanız yeşilliği kapalı kaba alın, meyveyi dışarıda bırakın.
Ezik, sap ve miktar
İnce yaprak üst üste bastırılınca ısınır. Kabı ağzına kadar tıka basa doldurmayın. Sapı uzun bırakılan marul, kapakta kırılır, kırık yerden su kaybeder. Sığacak kadar kesin.
Sarı ve sümüksü yaprağı her gün ayıklayın. Bir çürük yaprak, komşusunu da alır. Ayıkladığınızı yatağa geri sermeyin; salyangoz orada ziyafet çeker. Kompost uygunsa oraya, değilse çöpe.
Buzluğa yaprak halinde marul koymak, çözününce bez verir. Bunun yerine fazla ıspanağı yıkayıp kurulayıp doğrayarak, kısa süre dondurmak çorba için daha dürüsttür. Çözününce salata gibi çıtır olmasını beklemeyin. Niyeti baştan ayırın: çıtır olan dolapta birkaç gün, pişecek olan doğranmış.
Bahçeye geri dönen fire
Dolapta bozulan yeşillik, çoğu zaman geç hasat veya ıslak saklamadır. Tohuma kaçmış marul acılaşır; onu buzdolabı da tatlandıramaz. Erken kesin, az kesin. Bir sonraki sırayı nisan penceresine göre, hepsini aynı güne yığmadan ekin.
Yıkama suyuyla birlikte kaba giren toprak, dipte çamur biriktirir. İlk durulama bahçede veya mutfak lavabosunda bitsin, kap temiz olsun. Kesme tahtasındaki bıçak soğanlıysa yeşillik de soğan kokar. Ayrı bıçak, küçük bir detaydır ve tadı değiştirir.
Bir haftalık stok hedeflemeyin. Yeşillik, elma gibi kiler meyvesi değildir. Üç dört günlük ritim, hem tadı hem israfı dengeler. Fazla geldiyse aynı gün pişirin veya kurutun; dolabın kapısında unutmayın.
Sık sorulan sorular
Yıkanmış marul daha mı çabuk bozulur? İyice kurulandıysa ve kap nefes alıyorsa hayır. Islak kapatıldıysa evet. Kurulamak, yıkamaktan daha belirleyicidir.
Fesleğeni dolabın sebze gözüne koysam? Çoğu zaman kararır. Oda sıcaklığında, sapı az suda tutun. Uzun saklayacaksanız kurutun veya aynı gün kullanın.
Metal kutu mu, poşet mi? İkisi de olur, önemli olan yaprağın ezilmemesi ve ıslak havanın hapsolmamasıdır. Deliksiz poşeti şişirmeyin; bir aralık veya kâğıt havlu şarttır.