Marul ve yeşillik yetiştirme: ardışık ekimle sürekli hasat
Marul, roka ve ıspanak gibi yeşillikleri küçük partiler halinde ekerek sezon boyunca taze hasat etmenin yolunu, bakım ipuçlarıyla birlikte anlattık.
Marul tezgâhta ucuz görünebilir, ama bahçede ya da balkonda yetiştirdiğiniz taze yeşillik bambaşka bir lezzet verir. Üstelik hızlı büyür: çoğu çeşit birkaç hafta içinde hasada gelir. Asıl püf noktası, hepsini aynı güne ekmemektir. Küçük partiler halinde ekim yaparak sezon boyunca düzenli hasat elde edebilirsiniz.
Neden ardışık ekim?
Ekmeye karar verdiğinizde bütün tarhı marulla doldurursanız, hepsi aynı haftada olgunlaşır ve yetiştiremeyeceğiniz kadar çok yeşillik elinizde kalır. Bunun yerine her iki ya da üç haftada bir küçük bir sıra ekerseniz, hasat zamanı da buna göre dağılır. Bu yöntem hem israfı önler hem de masanızda hep taze yeşillik bulunmasını sağlar.
Serin havayı seven bitkiler
Marul, ıspanak, roka ve tere gibi yeşillikler serin havada iyi gelişir. Sıcaklar bastığında bitki hızla çiçek sapı oluşturur; bu duruma çiçeğe kalkma denir ve yapraklar acılaşır. Bu yüzden ekimleri ilkbaharda ve sonbaharda yoğunlaştırmak, yazın ise gölgeli köşelere ve sıcağa dayanıklı çeşitlere yönelmek mantıklıdır.
Nasıl ekilir?
- Toprağı hazırlayın. Gevşek, nemi tutan ve besin bakımından zengin bir toprak idealdir. Birkaç avuç olgun kompost eklemek yeterlidir.
- Tohumu sığ ekin. Marul tohumu çimlenmek için ışığa ihtiyaç duyabilir; üzerini çok az toprakla örtmek yeterlidir.
- Sıra aralığını koruyun. Başlangıçta sık ekim yapın, fideler büyüdükçe seyreltin. Başlık oluşturan çeşitler için bitkiler arası yaklaşık 20-30 cm bırakılabilir; yapraklık çeşitlerde daha sık ekim olur. Paket üzerindeki önerilere uyun.
- Düzenli sulayın. Toprak çimlenme döneminde sürekli hafif nemli olmalıdır.
- Her iki üç haftada bir yeni bir sıra ekin.
Kes ve yeniden büyüt yöntemi
Başlık yapmayan yapraklık marul, roka ve ıspanak çeşitlerinde dış yaprakları keserek hasat edebilirsiniz. Bitkinin merkez kısmını yerinde bırakırsanız yeni yapraklar çıkmaya devam eder. Bu yöntem özellikle küçük bahçeler ve saksılar için çok verimlidir. Balkonda uygulamak isterseniz balkonda sebze bahçesi rehberimizdeki saksı ölçülerine bakabilirsiniz.
Yaz sıcağında yeşillik
Sıcak aylarda marul yetiştirmek zorlayıcıdır, ama imkânsız değildir. Gün ortasında gölge sağlayan bir tül ya da uzun boylu bitkilerin gölgesi işe yarar. Sabah erken sulama, toprağın serin kalmasına yardımcı olur. Sıcağa daha dayanıklı çeşitler ve yaprakları kesilerek hasat edilen türler daha güvenlidir.
Zararlılara dikkat
Genç yeşilliklerin en büyük düşmanı salyangozlar ve sümüklü böceklerdir. Fideleri ilk haftalarda özellikle korumak gerekir; ayrıntılı önlemler için salyangoz ve sümüklü böcek yazımıza göz atın. Yaprak biti de zaman zaman görülür. Bitkileri sık sık kontrol edin ve sorunları erken yakalayın.
Hasat ve saklama
Sabah erken, yapraklar serin ve gevrekken hasat yapın. Hasat ettiğiniz yaprakları soğuk suda çalkalayın, kurulayın ve nemli bir kağıt havluyla birlikte kapalı bir kapta buzdolabında saklayın. Yaprakları yıkamadan saklarsanız daha uzun dayanabilir; kullanmadan önce yıkayın.
Sık sorulan sorular
Marul neden çiçek sapına kalkıyor? Büyük olasılıkla sıcak ya da uzun gün ışığı nedeniyle. Serin havada ekim yapmak ve sıcak çeşitlerinde gölge sağlamak bunu geciktirir.
Marulu saksıda yetiştirebilir miyim? Evet. Geniş ve sığ bir saksı yeterlidir; ancak toprak çabuk kuruyacağı için sulamaya dikkat edin.
Hangi aralıkla ekim yapmalıyım? Genellikle iki üç haftada bir yeni bir sıra ekmek iyi bir başlangıçtır. Aile boyutunuza göre sıklığı ayarlayabilirsiniz.