Nisan ekimi: don penceresini okumak
Nisan her yerde aynı ekim ayı değildir. Toprak çamur değilken serin seveni ekin, sıcağı seveni don notunuza göre bekletin.
Takvim nisanı gösterince market fideleri dizilir. O fidelerin bir kısmı sizin bahçenizde daha iki hafta üşür. Nisan, tek bir ekim günü değildir. Vadide don dururken tepede toprak ısınmış olabilir. Kendi gecenizi okumadan komşunun şehrindeki listeyi kopyalamayın.
Toprak çamurken ekmeyin
Islak kil, belin ucunda parlak şerit olur. O gün ekilen tohum hem havasız kalır hem siz yürüdükçe yatak betonlaşır. Bir avuç toprak sıkılınca dağılmalı, parmaklarınızın arasından çamur akmamalıdır. Dağılmıyorsa birkaç gün bekleyin. Şubat ve mart hazırlığı bitmiş olsa bile nisan yağmuru yatağı yeniden kapatabilir.
Patikadan yürüyün. Ekim heyecanı, ıslak sıranın ortasına basmak için gerekçe değildir. Kışın alet ve plan kâğıdınız varsa hangi yatağın kuruduğunu oradan hatırlarsınız.
Serin seveni ayırın
Bezelye, ıspanak, marul, turp, soğan arpacığı ve birçok yeşillik, toprak yeni ılıyorken ekilir. Onlar nisanın serin gecesinden domates kadar korkmaz. Yine de göletin içine saçılmaz. İnce tohumun üstünü kalın örtmeyin, kabuk bağlamasın.
Marulda ardışık ekim nisanın tamamını tek güne yığmamak içindir. Bir sırayı şimdi, bir sırayı iki hafta sonra ekin. Hepsi birden boşalıp hepsi birden tohuma kaçmasın.
Bezelye sırığı dikilir dikilmez kurulmalıdır. Filiz çıktıktan sonra kazık çakmak köke denk gelir. İpi gevşek tutun.
Sıcağı seveni acele ettirmeyin
Domates, biber, patlıcan, kabak ve fasulye soğuk toprakta durur, hatta çürür. Fide marketi erken açtı diye nisanın ilk donlu gecesine bu bitkileri çıkarmayın. Evinizde cılız uzadılarsa ışığı ve çimlendirme ısısını düzeltin; dışarıyı zorlamayın.
Dışarı alıştırma, tam dikimden önce birkaç gündür. Gündüz gölge, gece içeri. İlk gün öğlen güneşi ve ilk gece donu, fideyi aynı hafta bitirir. Soğuk tünel yeşillikte işe yarar; domatesi ısıtmasız tünelde "artık yaz" saymaz. Gündüz pişen, gece üşüyen tünel, açık yataktan daha çabuk fide öldürür.
Son donun tarihi her ilde başka söylenir. Emin olmadığınız günü yazıya kazımayın. Kendi defterinizdeki geçen yılın son sert gecesi, genel bir haritadan daha işe yarar. O geceden bir süre sonra sıcağı seveni çıkarmak, nisanın ilk cumartesi her şeyi dikmekten daha az fire verir.
Yağmur, etiket ve fide kalitesi
Nisan yağmuru tohumun üstünü sıkıştırır. İnce tohumda sıra üzeri ince kompost, kabuğu azaltır. Fide alacaksanız kısa boylu, morarmamış, kökü viyolün dışına taşmamış olanı seçin. İncecik, çiçek açmış domates fidesi "erken mahsul" değildir; yorulmuş bitkidir. Çiçeği varsa dikimde bir kısmını koparmak, kökün tutmasına yardım eder.
Etiketini atmayın. Nisanın kalabalığında hangi sıranın bezelye, hangisinin nohut olduğu karışır. Kurşun kalem, nisan yağmurunda mürekkepten daha uzun durur.
Yabancı ot da bu ay uyanır. Ekimden önce yüzeyi hafifçe temizleyin, tohum saçıldıktan sonra derin çapa yapmayın. Yeşeren marulu ot sanıp yolmak, nisanın klasik aceledir. Sıra çizgisini çubukla belli edin.
Sık sorulan sorular
Nisanın hangi haftası doğru haftadır? Tek hafta yoktur. Toprak dağılacak kadar kuru, gece donu serin sevenler için yumuşaksa yeşillik ekilir. Domates için kendi don notunuza bakın, şehir efsanesine değil.
Fide uzun oldu, hemen dikeyim mi? Soğuk devam ediyorsa hayır. Daha aydınlık ve biraz daha serin yerde tutun, dışarıyı gün gün alıştırın. Soğuk yatağa uzun fide gömmek, boyu kısaltmaz.
Yağmurdan sonra aynı gün ekilir mi? Ayak yapışıyorsa hayır. Bir gün rüzgâr veya güneş toprağı toparlasın. Islakken basılan sıra, mayısta çatlar.