Ağustos sonu: tohum toplama ve yatak boşaltma
Ağustos sonunda kuru bakla toplanır, yorgun sıra boşalır, sonbahar yeşilliğine yer açılır. Hastalıklı artığı komposta katmayın.
Ağustos sonu, bahçenin hem yorulduğu hem boşaldığı haftalardır. Domates hâlâ kızarır, fasulye baklası kurur, salatalık sırası ise sararmaya başlar. Bu ay tohum ayırmak ve yeri gelecek sıraya açmak, yeni bir yaz ekmekten daha çok işe yarar.
Hangi tohum alınır
Kendi bitkinizden tohum alacaksanız en sağlıklı, çeşidini bildiğiniz bitkiyi seçin. Hastalıklı yapraklı, şekli şaşırmış meyveden tohum bir sonraki yılı da hasta eder. Market fidesinin bir kısmı, ertesi yıl aynı meyveyi vermeyen karışık tohum taşır. Deneyecekseniz bütün kışlık stoğu ona bağlamayın, bir zarf yeter.
Fasulye ve nohutta bakla hışırtılı olmalıdır. Kiler kurutması ile tohumluk aynı kurulukta başlar, sonra ayrı zarfa gider. Domates tohumunu ise iyice olgun, çatlak olmayan meyveden çıkarıp kurutun. Islak tohumu zarfa basmak küf yapar. Birkaç gün havadar gölgede, birbirine yapışmadan beklesin.
Marul tohuma kaçtıysa sapın üstündeki tüylü başlar kuruyunca silkleyin. Rüzgârlı günde bütün sıra dağılır; sabah, bir torbanın içine silkelemek daha az fire verir. Etikete türü ve yılı yazın. Bez denemesi ilkbaharda bu zarfları ayırır.
Yatağı ne bırakır, ne gitmez
Sararmış salatalık ve küllemeli yaprağı yerinde bırakmayın. Spor ve yumurta kışa orada kalır. Sağlıklı sap komposta gidebilir. Hasta yaprak, tırtıllı lahana artığı ve çürük meyve, ısınmayan kompostta çoğalır. Onları uzak tutun.
Düşen domatesi yerde çürütmeyin. Kendi kendine çıkacak fide, gelecek yıl istenmeyen yerde ve çoğu zaman geç dönemde biter. Dalda mı evde mi olgunlaşacak meyveyi toplayın, çürüğü ayırın.
Ot, tohumunu dökmüşse kompostun serin kenarına atmayın. Köküyle, tohum bağlamadan aldığınız ot daha az sürprizdir. Haziran turu kaçtıysa ağustos son şanstır.
Boş sıraya ne gelir
Toprak hâlâ sıcakken, sonbahar marulu, roka veya ıspanak birçok yerde yetişir. Bunu her ile aynı gün diye yazmayın. Gece serinlemeye başladıysa ve elinizde tohum varsa küçük bir sıra deneyin. Sıcakta hemen tohuma kaçan marulu ağustosun kavurucu haftasında zorlamayın; ayın sonu veya eylül başı, bölgenize göre daha yumuşak olabilir.
Boş kalan ve ekilmeyecek yatak çıplak durmasın. İnce kompost ve malç, yağmurun kili sıkıştırmasını azaltır. Killi toprakta bu örtü, yavaş gevşetmenin parçasıdır. Kalın taze gübre yığmayın.
Aynı yere yine domates çizmek kolaydır. Kâğıda bu yıl ne durduğunu yazın. Gelecek yıl başka familya gelsin. Ağustos, bu notu tutmanın en doğru ayıdır çünkü sıra gözünüzün önündedir.
Alet ve su
Sulamayı, boşalttığınız sırada kesmeyin; hâlâ meyve veren domates ve biber duruyorsa onların payı ayrıdır. Boş yatağı her akşam ıslatmak ise otu büyütür. Yeni ekilen sonbahar yeşilliği, çıkış haftasında kurumamalıdır. İkisini aynı hortum alışkanlığına bağlamayın.
Sırıkları, ipleri ve boş saksıları bu ay toplayın. Kışın bahçede unutulan ip, sürgüne gömülür. Kış alet bakımı gelmeden, kırık hereği ayırın. Sağlamını kuru yere kaldırın.
Tohum zarflarını sıcak mutfakta değil, serin ve kuru çekmecede tutun. Ağustos sıcağı, yeni kurutulmuş tohumu bir haftada bayatlatabilir.
Sık sorulan sorular
Her meyveden tohum alınır mı? Sağlıklı ve olgun olandan alın. Hastalıklı, şekilsiz ve içi boş meyveyi tohumluk yapmayın. Market hibritinden alınan tohum, seneye başka meyve verebilir; küçük bir deneme olarak saklayın.
Yatağı tamamen boşaltmak zorunda mıyım? Hayır. Hâlâ ürün veren bitki kalsın. İşini bitirmiş, hasta ve yer kaplayan sıra gitsin. Yarı ölü salatalığı yerde süründürmek, yeni yeşilliğe yer bırakmaz.
Kompost her artığı alır mı? Sağlıklı sapı alır. Küflü, tırtıllı ve tohumunu dökmüş otu, yığınınız tam ısınmıyorsa almayın. Şüpheli artığı uzak tutmak, gelecek baharı temizler.