Haziran işi: seyreltme ve bağlama
Haziranda kök ve meyve seyreltilir, sırık bağlanır, yere yatan dal kalkar. Sıcak bastıktan sonra yapılan iş, dalı kırar.
Haziran, ekim ayı gibi görünmez ama bahçenin şekli bu ay bozulur ya da oturur. Seyreltilmeyen havuç iplik kalır, bağlanmayan domates yatar, seyreltilmeyen elma dalı eğer. Sıcak bastıktan sonra yapılacak iş, serin bir sabaha sığmalıdır.
Kök ve yeşillik sırası
Havuç, pancar ve sık çıkan marul hâlâ iç içeyse haziran onları affetmez. Toprak nemliyken, makasla veya nazik çekerek aralık açın. Havuç hataları yazısında seyreltme kokusunun sinek çağırdığını söylemiştik. Artığı sıranın üstünde bırakmayın, sulayıp yaprak kokusunu dağıtın.
Marul tohuma kaçmaya başladıysa bütün sırayı zorla tutmaya çalışmayın. Acılaşan başı kesin, gölge bir yaprak daha dayanır ama haziran güneşi birçok marulu bitirir. Yerine, sıcak yazı kaldıracak bir şey düşünün; her boşluğa yeniden marul saçmak hayal kırıklığı olabilir.
Soğan ve sarımsak sırasındaki otu bu ay elle alın. Çapa dişi, yüzeye yakın başa vurur. Yapraklar devrilmeye başladıysa sökümü dişten başa giden yol notuna göre ayarlayın; hepsi daha yeşilken panikle çekmeyin.
Meyveyi dalda azaltın
Elma ve armut fındık boyunu geçtiyse, bir salkımda tek veya iki meyve bırakmak kalanı büyütür. Hepsi kalsın derseniz dal kırılır, meyve küçük ve şekilsiz olur. Seyreltirken sapın dibinden koparın, dalın kabuğunu soymayın. Armut tozlaşması tutumu artırdıysa seyreltme daha da gerekir. Bol çiçek, bol yük demektir.
Cüce ağaçta bu yük daha risklidir. İnce dal, beş meyveyle yere değer. Cüce fidan yazısındaki herek, seyreltmeyle birlikte işe yarar. Herek yoksa önce bağlayın, sonra meyveyi azaltın.
Kirazda seyreltme elle yapılmaz; kuş ve çatlak zaten payını alır. Asıl iş, file ve yere düşen meyveyi toplamaktır. Haziran, erken çeşitlerde rengin döndüğü aydır. Fileyi renk başlayınca gerin, çiçekte değil.
Bağ, sırık ve yerde yatan sürgün
Domates yan sürgününü her gün yolmak bir inanç olmasın. Sırık tipte kalabalık sürgün, meyveyi gölgeler ve rüzgârda devirir. Haftada bir, koltuk altından çıkanı parmakla alın. Ana gövdeyi bağlarken ipi sıkmayın. Gövde kalınlaşınca boğulur.
Salatalık ve sırık fasulye kendi sülüğüyle tutunur ama ilk yönlendirmeyi siz yaparsınız. Yere yatmış sürgünü öğlen, gevrek halde bükerek kaldırmayın. Sabah serinken yönlendirin. Salatalık ritmi hasadı da bu bağa bağlıdır; yerdeki meyve lekelenir.
Kabak kolu komşu yatağı örttüyse bir iki yaprağı, meyveyi kesecek şekilde değil, geçişi açacak şekilde alın. Bütün yaprağı sıyırmak güneş yanığı yapar.
Su ve ot, aynı turda
Haziran sabahı bir turda üç iş birden biter: seyreltme artığını toplamak, bağı kontrol etmek, otu daha küçükken almak. Öğlen yaprak inmişse sulamayı buna eklemeyin; yaz sıcağı yazısındaki gibi sabah suyu, akşam ıslak yapraktan daha güvenlidir. Malç inceldiyse tamamlayın, gövdeye dayamayın.
Ot, tohum bağlamadan yolunursa gelecek yıl daha az çıkar. Tohumunu dökmüş otu kompostun sıcak olmadığı bir köşesine atmayın; orada filizlenir. Köküyle küçükken almak, çiçekteyken savaşmaktan kolaydır.
Bu ay büyük çukur açıp fidan dikmek, sıcak yüzünden risklidir. Dikecekseniz akşam, bol suyla ve gölgeyle yapın. Asıl dikim penceresi geçtiyse zorlamayı sonbahara bırakmak daha az fire verir.
Sık sorulan sorular
Seyreltmek verimi azaltmaz mı? Adet azalır, kalan meyve ve kök büyür. Hiç seyreltmemek, çok sayıda yenmez küçük ürün bırakır. Sofralık bahçede az ve dolgun olan daha işe yarar.
Bağı her gün kontrol etmeli miyim? Haftada bir tur yeter. Fırtınadan sonra ayrıca bakın. İp gövdeyi kesmişse hemen gevşetin; kabuk bir kez halka oldu mu o sürgün zayıflar.
Haziranda gübre verir miyim? Bitki sağlıklıysa şart değil. Her seyreltme gününü gübre günü yapmayın. Yaprak aşırı büyük, meyve yoksa besini kesin, suyu düzeltin.