Lahana kelebeğine karşı tül örtü
Beyaz lahana kelebeği yumurtasını yaprak altına bırakır. Tülü kelebek gelmeden gerin, eteğini açık bırakmayın, hasatta kaldırın.
Beyaz kelebek, lahana ve karnabaharın üstünde dolaşıp geçer. Asıl zarar, yaprak altına bıraktığı yumurtadan çıkan yeşil tırtıldadır. Tırtıl yaprağı damarına kadar yer. Örtüyü kelebek geldikten sonra sermek, içeride kalanları korur. Tül, yumurtadan önce işe yarar.
Ne zaman gerilir
Fideyi diker dikmez veya tohum sırası yeşerince örtün. Kelebek gündüz uçar, özellikle ılık ve rüzgârsız saatte sıranın üstünde tur atar. Yaprak altında küçük sarı yumurtalar görüyorsanız o yaprakları koparın, sonra örtün. Örtünün içinde unutulan yumurta, tülü delip çıkmaz; tırtıl içeride ziyafet çeker.
Lahana, brokoli ve karnabahar baş bağlamak için çiçek tozu istemez. Örtü arıyı kesse de baş zarar görmez. Çiçekten tohum alacaksanız o zaman örtüyü açmanız gerekir. Yemeklik baş için kapalı tutmak sorun değildir.
Kiraz filesi kuş içindir ve meyveye değmemelidir. Lahana tülü ise yaprağın üstünde bir tünel gibi durabilir ama yaprağa yapışık, ezilen örtü işe yaramaz. Kemer, tülü bir karış yukarıda tutarsa hem ışık girer hem tırtıl yaprağa doğrudan konamaz.
Etek, yırtık ve rüzgâr
Kelebek alttan yürür. Eteği toprak, taş veya çıta ile bastırın. Bir köşe açık kalırsa bütün emek boşa gider. Rüzgâr tülü balon yapıp eteği açar. Soğuk tünel kurulumundaki gibi kemeri sağlam saplayın. Lahana tülü ısıtmak için değil, kelebek için gerilir; yine de güneşte naylon kullanıyorsanız gündüz aralayın. İnce beyaz tül, naylondan daha iyi nefes alır.
Yırtığı aynı gün dikin veya bantlayın. Küçük delik, kelebeğin giriş kapısıdır. Hasat bitince tülü katlayıp kuru saklayın. Çamurlu halde yatağın üstünde kışlatmayın.
Haftada bir örtüyü kaldırıp yaprak altına bakın. Yeşil tırtıl ve pislik görürseniz elle alın, kuşlara bırakın veya uzaklaştırın. Ezmek de olur. Küçük bahçede bu tur, ilaçtan önce gelir.
İlaç ve yenilen yaprak
Lahana yaprağını yiyeceksiniz. Etiketsiz karışım, çamaşır suyu ve rastgele böcek ilacı bu sıraya sürmeyin. Hazır ürün kullanacaksanız lahanada kullanılıp kullanılmadığına ve hasattan önce kaç gün bekleneceğine bakın. Süreyi kısaltmayın.
Tırtıl büyüdükten sonra tek bir yıkama yetmeyebilir. Yine de örtü ve elle toplamak, her hafta sıkılan şişeden daha az fire verir. Faydalı böcekler açık komşu sırada çalışsın diye bütün bahçeyi kaplamayın. Örtü, sadece lahana grubunun üstünde kalsın.
Salyangoz da lahanayı sever. Tül, salyangozu her zaman dışarıda bırakmaz; nemli örtünün altında yerleşebilir. Salyangoz önlemleri tülle birlikte düşünülür. Akşam sırayı sırılsıklam sulamayın.
Hasat ve artık
Başı kesin, dış yapraktaki tırtılı mutfağa taşımayın. Artık gövdeyi yatakta bırakırsanız kelebek bir nesil daha ürer. Sağlam artığı komposta, tırtıl kaynayan yaprağı uzak tutun.
Aynı yatağa her yıl lahana dikmek, hem tırtılı hem toprak yorgunluğunu biriktirir. Ertesi yıl baklagil veya soğan girsin. Fideyi de sıkışık dikmeyin. İç içe yaprak, tırtılı örtünün altında gizler.
Örtü, lahanayı susuz bırakmak için gerekçe değildir. Eteği açıp toprağa bakın. Örtüaltı sulama sabah ve köke olsun. Tülün üstüne su serpmek, yaprağı ıslatır, köke her zaman inmez.
Sık sorulan sorular
Tül ışığı keser mi? İnce beyaz tül biraz gölgeler, lahanayı durdurmaz. Kirli, çamur bağlamış örtü ise ışığı keser. Ara sıra silkeleyin.
Kelebek yokken de örtülü kalsın mı? Sıcak aylarda evet, çünkü kelebek birden gelir. Kışın kelebek yoksa örtüyü kaldırmak havalandırma için daha iyidir. Kendi bahçenizde ilk kelebeği görünce gerin, şehir takvimine kör bakmayın.
Delik yaprak yenir mi? Tırtıl ve pislik yoksa, az delik yenilebilir. Ağ içinde, dışkılı ve cıvık yaprağı sofraya koymayın. Başın içini de yarın ayıklayın.
Adımlar
- Kelebekten önce örtün: Yaprak altında sarı yumurta göründükten sonra tül, içeride kalan tırtılı dışarı atmaz. Fide dikilir dikilmez gerin.
- Eteği toprağa bastırın: Alttan giren kelebek, üstü kapalı sırada daha rahat yumurtlar. Kenarı taş veya toprakla kapatın.
- İçeri haftada bir bakın: Delik ve yeşil tırtıl varsa elle alın. Örtüyü yaz boyu yırtık bırakmayın.