Unlu bit: pamuksu leke ve temizlik
Yaprak koltuğundaki pamuksu beyaz leke çoğu zaman unlu bittir. Tek sefer silmek yetmez; bitkiyi ayırıp tekrar kontrol edin.
Sardunyanın yaprak koltuğunda, ince bir pamuk parçası durur. Üflerseniz uçmaz. Bu, toz değil unlu bittir. Sıcak odada ve sıkışık balkonda bir saksıdan ötekine geçer. Tek seferde silip "bitti" demek, yumurtaları yerinde bırakır.
Neye benzer, neye benzemez
Unlu bit, beyaz ve mumsu bir örtünün altında durur. Koltuğa, yaprak altına ve bazen köke yerleşir. Yaprak biti gibi sürgün ucunda yeşil koloniden çok, pamuk topuna benzer. Yaprak biti yapışkan sıvı bırakır; unlu bit de ballı madde çıkarabilir, karınca o sıvıya gelir. Karınca yürüyüşü tek başına teşhis değildir, sizi koltuğa bakmaya çağırır.
Kırmızı örümceğin ince ağı daha kurudur, yaprağı benek benek sarartır. Pamuksu topak görüyorsanız örümcek spreyi diye anlatılan yıkama yetmeyebilir. Önce zararlıyı ayırın.
Kök unlu biti, saksı değişiminde ortaya çıkar. Kökün üstü beyaz pudramsıysa toprak kokusuna da bakın. Bu durumda üst yaprağı silmek yetmez. Bitkiyi diğerlerinden uzak tutun.
İlk temizlik
Saksıyı ayırın. Pamuğu kulak çubuğu veya ince bir bezle alın. Süs bitkisinde, güneşten uzak bir saatte, çubuğu biraz alkollü sıvıyla ıslatıp bite değdirmek evlerde sık kullanılır. Yaprağı sırılsıklam yıkamayın, öğlen güneşinde denemeyin. Önce tek yaprakta deneyin; yanık olursa o karışımı bütün bitkiye sürmeyin. Yenilebilir yaprakta gelişigüzel alkol, sabun veya yağ kullanmayın. Sebzede önce elle alın, gerekirse danışın.
Silinen bitkiyi duşun altında, yaprak koltuğunu da görecek şekilde çalkalayabilirsiniz. Su, akşama kadar kurusun. Tabağında biriken suyu dökün. Budama makasını hasta bitkiden sağlam bitkiye, silmeden geçirmeyin.
Bir temizlik yetmez. Yedi on gün arayla iki üç kez daha bakın. Görmediğiniz yumurta, pamuğu yeniden çıkarır. Bu arada yeni bitki alıp yanına koymayın.
Yer ve tekrar
Sıkışık, havasız, sürekli sıcak cam önü unlu biti sever. Saksılar birbirine yapışık durmasın. Yeni aldığınız çiçeği bir hafta ayrı köşede tutun. Market fidesinin koltuğunda pamuk varsa onu eve sokmadan ayıklayın; yoksa bütün rafadaki sardunyaya bulaşır.
Karıncayı görüyorsanız bitkiyi de kontrol edin. Karıncayı zehirlemek, unlu biti yok saymak için gerekçe değildir. Önce pamuğu temizleyin. Karınca geçişini saksı ayağını su dolu tabağa oturtarak azaltmak, bazı balkonlarda işe yarar; tabaktaki su köke değmesin, sadece ayağın altında kalsın. Sivrisinek için tabağı sık boşaltın.
Ağır istilada, özellikle kökte, saksıyı kurtarmak uzun sürer. Çok sevdiğiniz bitki değilse ve pamuk her koltuktaysa, komşuları korumak için o saksıyı ayırmak daha temiz bir karar olabilir. Toprağını sebze yatağına sermeyin.
Ne kullanmayın
Çamaşır suyu, mazot, sirke ve rastgele böcek ilacı yaprağı yakar. Etiketsiz karışım, özellikle meyve ve yaprak yiyeceğiniz bitkide hem size hem bitkiye yazık eder. Hazır ürün kullanacaksanız unlu bit için mi yazdığına, süs bitkisi ile sebze ayrımına ve bekleme süresine bakın. Dozu kendi kafanıza göre katlamayın.
Faydalı böceklerin olduğu açık bahçede her hafta ilaç, unlu bitten başka her şeyi de keser. Balkon saksısında elle temizlik çoğu hafif durumda yeter. Bahçedeki büyük çalıyı ise danışmadan tepeden tırnağa ıslatmayın.
İçeri alınan kış bitkilerini kapıdan geçerken bir kez koltuktan kontrol edin. Sardunya kışlatırken içeri taşınan pamuk, ocak ayında bütün pencereyi sarar.
Sık sorulan sorular
Pamuksu leke küf müdür? Küf daha çok ıslak yaprakta, gri ve dağınık tüydür. Unlu bit ise koltukta, silinince altından küçük böcek çıkan topaktır. İkisi bir arada da olabilir; ıslaklığı azaltın, pamuğu ayrıca temizleyin.
Alkol her bitkiye sürülür mü? Hayır. Yenilen yaprakta kullanmayın. Süs bitkisinde de önce tek yaprakta deneyin, güneşte bırakmayın. Yanık olursa durun.
Bir kez sildim, bitti mi? Bitmedi saymayın. On gün sonra aynı koltuklara bakın. Yeni pamuk yoksa üçüncü kontrolde rahatlarsınız. O zamana kadar saksıyı kalabalığın içinde gezdirmeyin.