Petunya ve kadife: yazlık fide dikimi
Petunya ve kadife, don geçmeden dikeceğiniz çiçekler değildir. Güneş, sıkışık fide ve solmuş başı koparmanın ritmini yazıyoruz.
Petunya ve kadife, market tezgâhında daha martta yan yana durur. İkisi de yaz çiçeğidir. Soğuk gece geçmeden balkona dizilen fide, bir sabah cam gibi kararır. Sabır, bu iki bitkide gübreden daha çok çiçek verir.
Ne zaman dışarı
Fideyi serada veya camekânda büyütmek başka, açık parapete çıkarmak başkadır. Gece sıcaklığı yumuşayana, toprak ele ılık gelene kadar acele etmeyin. Bölgenizin son sert gecesi komşu şehirle aynı gün değildir. Kış planında tuttuğunuz don notu, bu dikimin en dürüst takvimidir.
İçeride alışmış fideyi ilk gün öğlen güneşine koymayın. İki üç gün ağaç altı veya doğu cephesi, sonra asıl yer. Yaprak beyazlarsa güneş yanığıdır, hastalık değildir. Yanık yaprağı koparın, bitkiyi bir gün gölgeye çekin.
Kadife soğuğa petunyadan biraz daha dayanıklı görünür, yine de don ikisini de yakar. "Kadife serttir" diye fırtınalı gece dışarıda bırakmayın.
Yer, kap ve sık dikim
İkisi de güneş ister. Sürekli gölge balkonda boy uzar, çiçek seyrek kalır. Rüzgârlı balkonda kısa boylu kadife, uzun petunyaya siper olabilir. İnce asma saksıda ikisi de öğlen kurur; eni geniş, suyu süzülen kap seçin.
Fideyi saksıya yapışık dikmeyin. Market viyolündeki sıkışıklığı aynı santimle büyük kaba taşımak, yaz ortasında küf getirir. Arada bir el boşluk kalsın, hava girsin. Kökü viyolden çıkarırken halka olmuş kökü hafifçe gevşetin, yırtmayın. Boğazı gömmeyin.
Petunya uzadıkça altı açılır. Dikimden sonra, fide tutunca, uçlarını bir kez sıktırın. Yan dal verir, saksı top gibi dolar. Her hafta uç almak zorunda değilsiniz. Kadifede bu sıkma daha az gerekir; birçok tip kendi halinde dolgun durur.
Su ve solmuş baş
Toprak kuruyunca su verin, tabakta göl bırakmayın. Her gün aynı saatte, toprak ıslakken sulamak kökü çürütür. Petunya susuz kalınca çiçeği bir anda dökebilir; toparlanması birkaç gün sürer. Kadife kısa süreli kuraklığa daha az küser, yine de beton gibi kuruyan harçta durmaz.
Solmuş çiçeği koparmak yeni tomurcuk açar. Tohuma kaçan baş, bitkiye "iş bitti" dedirtir. Haftada bir tur yeter. Cadde tozu yapışmış çiçeği de alın; o baş bir daha açılmaz.
Gübre, çiçek varsa seyreltik ve seyrek olsun. Her sulamada verilen sert besin, tuz kabuğu ve çok yaprak yapar. Saksı toprağı çökünce önce harcı düzeltin, sonra gübre düşünün.
Kadife zararlıyı kovar mı
Kadifenin böceği uzak tuttuğu sık söylenir. Bu, bütün zararlıya karşı bir kalkan değildir. Çiçek güzeldir, bazı böcekleri şaşırtabilir, sıradaki yaprak bitini tek başına bitirmez. Kadifeyi "ilaç yerine" dikip bakımı bırakmayın. Asıl işi renk ve yaz boyu çiçeklenmektir.
Petunya ise yaprak biti ve küllemeyi, sıkışık ve ıslak durursa davet eder. Alt yapraklar sararınca hava payını açın, akşam sulamayın. Gri küf görürseniz o çiçeği koparın, komşusuna değdirmeyin.
İkisi de tohum döker. Kadife tohumu ertesi yıl kendiliğinden çıkabilir. İstemediğiniz yere saçılan fideyi erken alın. İstediğiniz köşede bırakacaksanız seyreltin, hepsi bir yumakta kalmasın.
Sezon sonunda ilk sert gecede bitki kararır. Zorla içeride yaz çiçeği gibi yaşatmak çoğu evde hayal kırıklığıdır. Tohumunu alacaksanız kuru başı bir zarfa koyun, bitkiyi komposta gönderin. Hastalıklıysa komposta koymayın.
Sık sorulan sorular
Fideyi martta alıp evde büyüteyim mi? Pencere aydınlıksa ve cılız uzamıyorsa evet, dışarı çıkarmadan. Karanlık odada ip gibi uzayan fide, don geçse de toparlamaz. Geç alınan kısa boylu fide daha işe yarar.
Aynı saksıya ikisi birlikte olur mu? Geniş kapta olur. İkisi de güneş ve süzek toprak ister. Küçük saksıda petunya kadifeyi boğar. Eni dar kaba birini seçin.
Çiçek azalınca dipten keseyim mi? Petunyada uzamış sürgünleri yarı yarıya kısaltmak yaz ortasında yeni dal uyandırır. Kadifede solmuş başı almak çoğu zaman yeter. İkisini de toprak hizasından tıraşlamayın.
Adımlar
- Don geçmeden dikmeyin: Fide serada güzel görünse de açık balkonda ilk soğuk gece kararır. Toprak ılınınca, gece yumuşayınca çıkarın.
- Güneş alan, süzek kaba alın: İkisini de derin gölgeye ve su biriken kaba sıkıştırmayın. Petunyayı bir kez tepeden sıkarak dallandırın.
- Solmuş başı koparın: Tohuma kaçan çiçek, yeni tomurcuğu yavaşlatır. Haftada bir tur yeter; her gün gübre gerekmez.