Serada yaprak bitinin kapalı döngüsü
Kapalı serada yaprak biti yağmur da uğur böceği de görmez. Yeni fideyle girer, yapışkan sürgünde kalır. Önce yıkayın, kapağı hiç açmayın demeyin.
Açık bahçede yağmur ve uğur böceği, yaprak bitini ara sıra seyrekleştirir. Serada ikisi de yoktur. Kapı bir kez bitli fideyle açılırsa koloni camın içinde, sıcak ve rüzgârsız, hızla büyür. Kapalı döngüyü kırmak, her gün ilaç değil; içeri gireni kontrol etmek ve kapağı hiç kapatmamaktır.
Nasıl yerleşir
Bit, çoğu zaman yeni fide, saksı veya kesilmiş çiçekle gelir. Sürgün ucunda yeşil veya siyah koloni, yaprakta yapışkan parlıklık bırakır. Açık bahçedeki doğal yollar burada da geçerlidir ama yağmur yoktur, siz yıkarsınız. Karınca da içeri girdiyse bitin salgısını toplar, uğur böceğini uzak tutar. Karınca ve bit ortaklığı tünelde daha da rahattır çünkü kaçacakları yer dardır.
Örümcek ağı ve külleme tozu ile karıştırmayın. Bit, sürgün ucunda böcek olarak görünür. Toz ve ağ ayrı yazıların konusudur. Teşhis olmadan bütün serayı ıslatmak, yaprağı yakar ve bitin saklandığı koltuğu ıslak bırakır.
Yeni viyolü diğerlerinin yanına koymadan bir gün ayrı tutun. Ucunda bit varsa içeri almayın veya önce silkeleyin. Bu bir dakikalık bakış, sezon ortasında boşaltılan serayı önler.
Yıkama ve havalandırma
Sabah, bitli sürgünü suyla yıkayın. Akşam yaprağı ıslak kapatmayın. Örtüaltı sulama köke, bit yıkaması ise sürgüne yöneliktir; ikisini aynı akşama yığmayın. Yıkadıktan sonra kapağı aralayın, yaprak kurusun.
Kapağı sürekli kapalı tutmak, biti içeride üretir, faydalı böceği de dışarıda bırakır. Gündüz aralık, gece don varsa kapalı. Tünel ile kasa seçiminin ikisi de bu aralığı ister. Hava almak, bit mücadelesinin parçasıdır.
Sıkışık fide, bitin köprüsüdür. Viyolleri birbirine yapıştırmayın. Azotla dev sürgün üretmeyin. Taze uç, bitin en sevdiği yerdir. Bitki yeşilse gübreye ara verin.
Ne zaman daha sert müdahale
Yıkamaya rağmen koloni sürgünün her ucundaysa o viyolü dışarı alın, diğerlerinden uzak tutun. Yenilecek üründe etiketsiz sabun, yağ ve karışım kullanmayın. Hazır ürün serada yazılı mı, bekleme süresi ne, ona bakın. Dozu artırmak, kapalı hacimde yaprağı daha çabuk yakar. Emin değilseniz danışın.
Bitli yaprağı seranın içindeki kompost kovasına atmayın. Dışarı çıkarın. Makası silin. Eldivenle bütün sırayı sıvazlayıp sonra temiz fideye geçmeyin.
Sezon sonunda örtüyü kaldırın, sırayı temizleyin, bitli artığı yerinde bırakmayın. Kışı sıcak odada geçiren saksı, baharda aynı biti geri getirir. İçeri alınan bitkiyi kapıda kontrol edin.
Döngüyü açmak
Seranın bir kenarında çiçek açan ve hiç ilaçlanmayan bir saksı, içeri giren uğur böceğine durak olur. Bütün camı her hafta boşaltmak bu durağı da siler. Az sayıda bit görüyorsanız hemen şişeye davranmayın. Çok sayıda bit ve yapışkan yaprak varsa yıkayın, aralayın, gerekirse o bitkiyi ayırın.
Karıncayı içeride yuva yapmış halde görürseniz bit olmayan köşeyi de kontrol edin. Yuva, saksı tabağının altındaysa tabağı yıkayın, suyu köke bırakmayın.
Kapalı döngü, ihmalden beslenir. Yeni fide, kapalı kapak, her gün gübre ve birbirine değen yaprak dörtlüsü varsa bit "birden" gelmiş gibi görünür. Dörtlüyü bozunca koloni de küçülür.
Sık sorulan sorular
Sera biti bahçedekinden farklı mıdır? Çoğu zaman aynı bit, farklı yerdir. Kapalı, sıcak ve düşmansız ortam onu hızlandırır. Mücadele daha sık bakmayı gerektirir, daha koyu zehri değil.
Sarı yapışkan tuzak yeter mi? Uçan bireyleri azaltabilir, koloniyi sürgünde bitirmez. Tuzağı asıp yıkamayı bırakmayın. Yenilecek meyveye yapıştırmayın.
Kapağı açarsam bit kaçar mı? Bir kısmı uçar, yenisi de girer. Asıl kazanç, yaprağın kuruması ve faydalı böceğin girebilmesidir. Don gecesinde kapatın, gündüz aralık bırakın.