Külleme: yapraktaki beyaz toz
Yapraktaki un gibi beyaz toz çoğu zaman küllemedir. Akşam ıslaklığı ve sıkışık sıra onu büyütür; önce hava ve suyu düzeltin.
Kabak veya salatalık yaprağının üstü una bulanmış gibi beyazlarsa, toz silinince de yeniden gelirse konu çoğu zaman küllemedir. Bitki bir gecede ölmez. Sıkışık, akşam ıslak ve gölgede kalan sıra ise hastalığı haftalarca besler. İlk iş ilaç değil, hava ve sudur.
Neye benzer
Beyaz veya gri toz, önce yaşlı yaprağın üstünde belirir. İlerleyince yaprak sararır, kurur. Yeni sürgüne de geçebilir. Kırmızı örümceğin ince ağı yaprak altındadır ve benek benek sarartır. Külleme daha çok üst yüzde, un gibidir. İkisini aynı yıkamayla geçiştirmeyin.
Gülde de benzer toz görülür. İlk yıl gül bakımı takviminde akşam sulaması bu tozu artırır. Yaprak bitinin yapışkan sıvısı ise parlar, un gibi durmaz. Parmakla sürünce un olup ele geliyorsa külleme tarafına bakın.
Alt yüzde morumsu küf, üstte sarı leke başka bir ıslaklık hastalığı olabilir. Her beyaz lekeye aynı adı yapıştırmayın. Emin değilseniz bir yaprağı danışmana gösterin.
Hava, su, mesafe
Sık dikilen kabak ve salatalık, yaprağı birbirine yapıştırır. Arayı açın, yerde sürünen hasta yaprağı makasla alın, sapı yırtmayın. Bütün yaprağı bir günde sıyırmak meyveyi güneşe yakar. En tozlu olanları çıkarmak yeter.
Suyu sabah, köke verin. Akşam yaprağı ıslatmayın. Salatalık ve kabak çiçeği zaten düzenli su ister; bu, yağmurlama demek değildir. Malç sırayı serin tutar, gövdeye yapışmaz.
Gölge balkon ve kapalı tünel, küllemeyi sever. Öğlen pişsin diye örtüyü hiç açmamak, tozu artırır. Örtüaltı sulama ile birlikte eteği aralayın. Rüzgâr tüneli de yaprağı yorar; mesele fırtına değil, durgun havadır.
Ne sürmeyin
Sirke, çamaşır suyu, yoğurt veya rastgele karbonat karışımını bütün sıraya boca etmek yaprağı yakar. Ev karışımları kesin çözüm diye anlatılır; doz tutmazsa meyve de zarar görür. Yenilecek bitkide etiketsiz karışım kullanmayın.
Hazır ürün kullanacaksanız o sebzede yazılı mı, hasattan kaç gün önce kesilecek, ona bakın. Süreyi kendiniz kısaltmayın. Gülü ilacı ile kabağı aynı kovada karıştırmayın. Faydalı böceklerin olduğu bahçeyi her hafta tepeden tırnağa ıslatmak, tozu bir süre keser, dengeyi de bozar.
Hasta yaprağı kompostun serin kenarına atmayın. Ağustos temizliği sırasında tozlu artığı uzak tutun. Makası başka bitkiye geçmeden silin.
Gelecek sıra
Aynı yere her yıl kabak ve salatalık dikmek tozu biriktirir. Ertesi yıl başka familya gelsin. Sabah güneşi gören, akşam ıslak kalmayan aralık seçin. Dayanıklı çeşit, tamamen bağışık demek değildir; yine de sıkışık hassas sıradan daha az sürpriz verir. Fidancıya sorun, mucize isim ezberlemeyin.
Bitki ürün veriyorsa ve sadece alt yaprak tozluysa panikle sökmeyin. Hava düzelince üst yaprak temiz kalabilir. Üst yaprak da kapanmış, meyve acı ve bitki durmuşsa o sırayı zorlamak komşuya da spor taşır.
Azotla dev yaprak üretmek, taze yüzeyi hastalığa açar. Gübre yanığı ayrı konudur ama fazla besin burada da işe yaramaz. Yeşil ve ürün varsa ara verin.
Sık sorulan sorular
Beyaz toz silinince biter mi? O gün azalır, koşul aynıysa geri gelir. Silmek yetmez. Arayı açın, akşam suyunu kesin, hasta yaprağı uzaklaştırın.
Meyve yenir mi? Toz sadece yapraktaysa, meyve sağlam ve küfsüzse yıkanıp yenilebilir. Meyvenin kendi küflü ve yumuşaksa sofraya koymayın.
Her yaz aynı yerde çıkar mı? Sıkışık ve ıslak düzende evet. Yer, aralık ve sulama değişince azalır. Hiç görmemek için değil, sırayı erken kaybetmemek için uğraşın.