Faydalı böcekleri bahçeye davet etmek
Uğur böceği ve arı, hiç çiçek bırakmayan ve her hafta ilaçlanan bahçeye gelmez. Bir köşe çiçek, az ilaç ve su yeter.
Yaprak biti artınca ilk düşünce, bir kutu uğur böceği sipariş edip bahçeye boşaltmaktır. Böcek, aç ve ilaçlı bahçede durmaz. Davet daha yavaştır: çiçek, su ve her hafta sıkılmayan şişe. Satın alınan böceği tanımadığınız bir türe boşaltmak, yerli dengeyi de şaşırtabilir. Önce bahçeyi kalabilir hale getirin.
Kim ne işe yarar
Uğur böceği ve onun larvası, yaprak bitini yer. İnce, yeşil dantelli bir böceğin larvası da bit ile beslenir. Hover diye anılan, arıya benzeyen ama duraksayarak uçan sineklerin larvası da bit kolonisinde çalışır. Arı ve yaban arısının bir kısmı ise çiçeği döller. Hepsini tek isimle "uğur böceği" diye çağırmayın. Öldürmeden önce ne olduğuna bakın.
Larvalar çoğu zaman yetişkinden çirkindir. Turuncu, siyah benekli veya timsah gibi bir larva görünce ezmek, tam da bit yiyen dönemi yok eder. Tanımıyorsanız bir gün izleyin. Bit kolonisinin üstünde dolaşıyorsa dosttur.
Karınca bu dostları bitten uzak tutar. Karıncayı zehirlemek yerine biti yıkamak ve gövdeye köprü bırakmamak, uğur böceğine yol açar.
Çiçek ve köşe
Sürekli biçilen, hiç çiçek bırakmayan bahçede bu böceklerin ergini beslenemez. Dereotu, rezene, maydanozun çiçeğe kaçmış hali ve basit bir papatya köşesi yeter. Kadife çiçeği güzeldir ama tek başına bütün zararlıyı kovmaz. Petunya ve kadife renk içindir; faydalı böcek için çeşitli ve aralıklı çiçek daha işe yarar.
Bir köşeyi bilinçli olarak biraz dağınık bırakın. Taşın altı, kuru sap ve bir tutam yonca, kışı geçirecek yere dönüşür. Sebze sırasının içini ota boğmayın. Köşe başka, sıra başkadır. Sıradaki otu tohuma kaçırmadan alın, sınırdaki çiçeği bırakın.
Sığ bir kapta taş ve su, arının boğulmadan içmesini sağlar. Derin kova, içine düşen böceği öldürür. Suyu birkaç günde bir değiştirin, sivrisinek birikmesin.
İlaç ve zamanlama
Çiçek açıkken bütün bahçeyi ilaçlamak, o haftanın arısını da keser. Külleme için bile önce hava ve su gelir. Şişe şart olduysa akşam, çiçekten uzak, sadece hastalıklı sıraya ve etikete uyarak kullanın. Yarınki hasadı düşünün.
Her bit gördüğünüzde ilaç, uğur böceğinden hızlı geri gelen biti seçer. Az sayıda biti yıkamak, sıfır bit hedefinden daha dengelidir. Sera kapalıysa faydalı böcek giremez. Kapalı bit döngüsü gündüz aralık isteyen kapağı bunun için de ister.
Gece ışığı ve sürekli duman da böceği kaçırır. Bahçeyi aydınlık reklam panosu gibi tutmayın.
Satın almak şart mı
Çoğu ev bahçesinde şart değildir. Çiçek ve ilaçsız bir ay, yerli böceği toplar. Kutuyla gelen böcek, ertesi gün uçup gidebilir. Türün bölgenize uygun olup olmadığını bilmiyorsanız salmayın. Tanımadığınız larvayı "zararlı" diye toplu ezmek de davetin tersidir.
Çocuklara her böceği tutturmak zorunda değilsiniz. Sokabilen arıyı elle kavratmayın. İzlemek, tanımak ve çiçeği bırakmak yeter. Faydalı böcek, gösteri hayvanı değildir.
Bir sezon sonunda bit hâlâ varsa bu, davetin başarısız olduğu anlamına gelmez. Tamamen bitsiz bahçe de gerçekçi değildir. Amaç, koloninin bitkiyi bitirmeden önce bir yerde durmasıdır.
Sık sorulan sorular
Uğur böceği alıp serbest bıraksam olur mu? Türünü bilmiyorsanız hayır. Önce çiçek açın, ilacı seyrekleştirin, yerli böcek gelsin. Kutu, çiçeksiz bahçede durmaz.
Her örümcek faydalı mıdır? Birçok örümcek böcek yer. Yaprak altındaki ince ağ ve benek ise kırmızı örümcek tarafıdır. Köşedeki büyük ağı, yaprak biti ağı sanıp yakmayın.
Çiçek açan marul böcek getirir mi? Tohuma kaçan marul, salata olmaktan çıkar ama çiçeği bazı böceklere durak olur. Salata için ayrı sıra tutun, bir iki bitkiyi köşede çiçeklensin. Bütün sırayı bilerek kaçırmayın.