Küçük balkonda dikey sebze düzeni

Küçük balkonda yer, taban değil duvardır. Dikey cep, askı ve dar raf, marul ile otu çoğaltır. Aynı düzen koca kabağı ve dev domatesi taşıyamaz. Yük, su ve rüzgâr baştan konuşulursa duvar bahçesi bir haftalık süs olmaz.

Neyi yukarı alın

Marul, roka, maydanoz, nane ve çilek, sığ ama sık sulanan ceplerde durur. Bir cebe bir fide yeter. Market demetini tek göze sıkıştırmak, küf ve susuzluk üretir. Çilek kol atınca komşu gözü kapatır; kolları seyreltin.

Bodur fesleğen, balkon otları arasında cebe sığar. Sırık domates, salatalık ve kabak ise geniş, yerde duran kap ister. Onları telin ucuna asmak, ilk fırtınada hem bitkiyi hem aşağıyı riske atar. İlk saksı yerleşimi tabanı anlatır; dikey düzen onun yerine geçmez, üstünü kullanır.

Yük ve askı

Islak toprak, kuru halinden ağırdır. İnce çivi, keçe cep ve plastik oluk bu yükü bir ay taşır, sonra kopar. Duvara veya korkuluğa sağlam bağlayın. Korkuluğun dışına sarkan düzen, rüzgârda sokağa gider. Apartmanın cephesini delmeden önce emin değilseniz seyyar raf kullanın.

Asma saksı ve duvar cebi suyu çabuk kaçırır. Dikey sırada üst göz, alttan önce kurur. Sadece üstü sulayıp altı ıslak bırakmak da olur; su aşağı süzülür, üst kök kuru kalır. Her göze parmakla bakın.

Rüzgâr, yüksek katta dikey düzeni yelken gibi kullanır. Rüzgâr yazısındaki seyrek paravan, brandadan daha az türbülans yapar. Brandayı duvar bahçesinin üstüne germeyin; hem rüzgârı hızlandırır hem yaprağı terletir.

Su, tuz ve ışık

Sabah, yavaş su verin. Akşam ıslak yaprak, sıkışık cepte küf olur. Gübre yanığı küçük toprakta daha çabuk gelir. Her sulamaya besin katmayın. Beyaz kabuk olursa gözü bir kez yıkayın, tabağı veya alt hazneyi boşaltın.

Üst raf öğlen pişer, alt raf gölgede kalır. Güneşi seven otu üste, kolay yanan marulu biraz daha serin göze alın. Hiç ışık almayan kuzey duvarında dikey sebze uzar, tadı da seyrelir. Duvar yeşil olsun diye gölgeye domates asmayın.

Cebin arkasından duvara sızan su, boyayı kabartır. Deliği kontrollü yere akıtın. Komşunun balkonuna damlayan düzen, mahsulden önce şikâyet getirir.

Sezon sonu

Tek yıllıklar bitince cepteki harcı boşaltın. Kök bağlamış, tuzlu torfu gelecek yıla aynen bırakmayın. Keçe ıslak katlanırsa küflenir; kurutun. Sağlam rafı kışın da dışarıda bırakacaksanız içini boşaltın, rüzgârda uçmasın diye bağını kontrol edin.

Dikey düzen, kışın dışarıda kalacak saksı listesinin en riskli yeridir. Az toprak, bir gecede donar. Lavanta ve kekik bile ince cepte, yerdeki saksıdan önce gider. Kışı büyük kapta, duvar dibinde geçirin.

İlkbaharda her göze aynı fideyi basmayın. Geçen yıl küllemeli salatalığın durduğu keçe, yıkanmadan yeni fideye hastalık taşır. Kabı silin, harcı yenileyin, sonra ekin.

Sık sorulan sorular

Dikey bahçe her gün sulanır mı? Sıcak ve rüzgârlı günde küçük göz evet isteyebilir. Serin günde toprak ıslaksa hayır. Üst göz ile alt gözü aynı kabul etmeyin.

Aynı cephede domates yetişir mi? Geniş, yerde duran kapta ve alçak sırıkta evet. İnce keçe gözde hayır. Kök hacmi yetmez, rüzgâr da devirir.

Alt kata su damlatması normal mi? Normal değildir. Fazla su sizin tepsinde kalmalı veya kontrollü akmalıdır. Deliği komşunun penceresine doğrultmayın.