Köstebek ve tarla faresi: bahçedeki iz

Bahçede toprak kabarınca her tümseğe köstebek denir. Oysa kökü kemiren çoğu zaman tarla faresidir. Köstebek böcek arar, bitkiyi tabağa koymaz. Fare ise havuç, soğan ve genç ağacın kabuğuna iner. İkisi aynı zehirle, aynı öfkeyle çözülmez.

İzi ayırın

Köstebek tümseği, tünelin üstüne itilmiş gevşek topraktır. Bitki, tümseğin yanında devrilmiş olabilir ama yaprak kemirilmemiştir. Tarla faresi daha çok yüzeyde patika açar, kökü ve yer altındaki sebzeyi yer, ağaç dibinde kabuğu halka şeklinde kemirirse fidan kurur. Yaprakta diş izi ve kayıp kök varsa fare tarafına bakın. Sadece kabarık toprak ve sağlam yaprak varsa acele zehir almayın.

Gece dolaşan salyangoz da yaprak yer ama toprak tümseği yapmaz. Salyangoz izi gümüş yol bırakır. Üçünü karıştırmak, yanlış yere ilaç dökmektir.

Zehir neden son çare değil, kötü çaredir

Gelişigüzel serpilmiş zehirli yem, köpeği, kediyi ve yemi yiyen kuşu da etkiler. Ölünün üstünden beslenen canlılara da geçer. Yenilecek sebzenin dibine yem koymak, sofrayı da riske atar. Etiketsiz karışım uydurmayın. Yasal uygulama bölgeden bölgeye değişir; emin olmadığınız maddeyi bahçeye dökmeyin.

Tüneli suyla doldurup seyretmek de çözüm sayılmaz. Toprağı balçığa çevirir, yağmurlu haftada basılmaması gereken yatağı ezer. Bir tünel kapanır, hayvan yanından yenisini açar.

Kökü ve kabuğu korumak

Genç fidanın dibine, kabuğa değmeden, bir file veya ince tel gömlek geçirmek fare kemirmesini zorlaştırır. Teli gövdeye sıkmayın, kalınlaşan ağacı boğmasın. İlk üç yıl zaten herek ve malçla geçer; malçı gövdeye yığmayın. Kalın saman, farenin örtüsü olur.

Havuç ve soğanı yerde unutmayın. Olgun kök, farenin kışlığıdır. Söküm zamanı gelince kaldırın, toprakta "nasılsa duruyor" diye bırakmayın. Düşen meyveyi de toplayın. Tatlı artık, gece ziyaretini artırır.

Yükseltilmiş yatakta altı açık tel, şiddetli fare yılında kökü korur. Bunu kurarken telin kendi kökü kesmemesine, suyun geçmesine dikkat edin. Her bahçeye beton dökmek gerekmez. Önce izi görün, sonra önlemi seçin.

Köstebeği düşman ilan etmeden

Köstebek, toprakta böcek ararken kökü yerinden oynatır. Bu sinir bozucudur, bitkiyi kemirdiği anlamına gelmez. Devrilen fideyi hemen sulayıp yerine oturtun. Tümseği ezmek tüneli bir süre kapatır, hayvanı bahçeden silmez. Çimi turnuva alanına çevirmek ile sebze yatağını korumak ayrı hedeflerdir. Sebzede file ve temiz artık daha çok iş görür.

Baykuş ve yılan, fareyi baskılar. Bahçeyi sürekli zehirlemek bu canlıları da keser. Bir köşede taş yığını ve yüksek ot, herkese davetiye gibi görünür; sebze sırasının hemen yanındaki ot tohumunu ise haziran turunda alın. Fare örtüsünü azaltın, bütün canlılığı silmeyin.

Evin içine giren fare ayrı konudur. Bahçe yazısı, mutfak zehiri tarifi değildir. İçeri giren hayvan için kapıyı ve yiyeceği kapatmak, bahçedeki tümseğe pelet sermekten daha doğrudur.

Sık sorulan sorular

Her toprak kabarması köstebek midir? Hayır. Kökü giden sebze ve kemirilmiş kabuk tarla faresine daha çok uyar. Sağlam bitki ve gevşek tümsek köstebek tarafıdır. İkisini ayırmadan zehir almayın.

Kedi bahçeyi temizler mi? Bazen fare yakalar, garanti değildir. Kuş ve faydalı canlıyı da rahatsız eder. Kediyi çözüm diye bahçeye kilitlemeyin. Asıl iş, kökü örtmek ve artığı toplamaktır.

Tüneli her gün ezmeli miyim? Ezmek geçici kapamadır. Yatağı çamur haline getirmeyin. Fidan dibini koruyun, olgun kökü toplayın, kalın malçı gövdeden uzak tutun.