Bahçe otlarını gölgede kurutmak
Nane, kekik ve fesleğen güneşte kavrulunca kokusunu bırakır. Demet, gölge, hava ve tam kuru kavanoz; ıslak kapak küf yapar.
Naneyi güneşe sermek, bir günde kıtır kıtır yaprak verir ve kokusunun çoğunu da orada bırakır. Bahçe otu, gölgede ve havada kurur. Işık, toz ve ıslak kapak, kavanozu çaya değil küfe çevirir.
Hangi dal, hangi saat
Nane, kekik, adaçayı ve fesleğen çiçek açmadan, yağı daha yerindeyken toplanır. Çiçek açmış demet de kurur ama yaprak sertleşir. Sabah, çiy kalktıktan sonra kesin. Öğlen pişmiş yaprak, kurutmaya gelince buruşur.
Çamurlu dalı yıkayacaksanız iyice silkeleyin. Damlayan demeti asmayın. Yıkamadan, temiz yerden kesmek daha az risklidir. Böcek ve salyangozu demetin içinde eve taşımayın. Balkon otları küçük miktarda olduğu için gözle ayıklamak kolaydır.
Fesleğen buzdolabında kararır. Yeşillik saklama yazısında onu dolaba zorlamamıştık. Fazlasını kurutmak, siyah lekeli yapraktan daha dürüst bir yoldur. Kurutulmuş fesleğen taze kokuyu birebir tutmaz; yine de kış çorbasında iş görür.
Gölge ve hava
Küçük demetleri ip ile, birbirine yapışmadan asın. Tepsiye serecekseniz tek kat olsun, günde bir çevirin. Üst üste yığılan nane ısınır, ortası kararır. Güneş vurmayan, esintili bir oda veya saçak yeter. Fırının yüksek ısısı yaprağı pişirir. Çok düşük ısıda, kapağı aralık ve gözünüz üzerindeyken kısa yardım olabilir; asıl iş yine havadadır.
Tozlu yol kenarı ve kedinin yattığı minder, kurutma yeri değildir. Bir tül, sineği uzak tutar, havayı tamamen kesmesin. Lahana tülü gibi sıkı kapamak şart değildir; ince bir örtü yeter.
Yaprak ufalanıyor, sap çıt diye kırılıyorsa kurumuştur. Esnıyorsa, ortası lastik gibi duruyorsa bir iki gün daha bekleyin. Erken kapatılan kavanoz, ertesi hafta buğulanır.
Kavanoz ve küf
Yaprakları sapından ayırıp cam kavanoza koyun. Plastik torba sıcak mutfakta terletir. Kapağı kapatmadan önce kavanozu bir gün ağzı tül ile örtülü tutmak, son nemi bırakır. İçerde buğu görürseniz hemen yayın, yeniden kurutun. Küf kokan partiyi çaya koymayın.
Etikete ad ve ay yazın. Bir yıl sonra rengi solmuş, kokusu gitmiş otu zorla kullanmayın. Karanlık dolap, camın önündeki raftan daha uzun koku tutar.
Tuz ile karıştırmak ayrı bir iştir. Tam kuru olmayan yaprağı tuzla ezmek su çıkarır, karışım küflenir. Önce kurutun, sonra isteğe göre ufalayıp kuru tuzla karıştırın. Bunu buzdolabında aylarca unutulan ıslak sos haline getirmeyin.
Bahçeye etkisi
Naneyi dipten, bütün köküyle yolmayın. Sürgünün üstünü kesin, bitki yeniden sürsün. Kekikte çiçekten hemen önce alınan hafif kesim, çalıyı da şekillendirir. Lavanta ise odunsu dala kadar inilmeden, çiçek sapından kesilir. Her otu aynı makasla toprak hizasına indirmek, kekiği ve lavantayı seyreltir.
Kuruttuğunuz gün sulamayı yaprağın üstüne yapmayın. Sabah kesilen, akşam sulanan nane, demette çamur olur. Suyu köke, kesimden önce veya ertesi güne bırakın.
Fazla gelen taze otu bir günde kurutmaya çalışmayın. Bir kısmını aynı gün yemeğe koyun, kuruluk payını seyrek asın. Kalın demet, hızlı iş gibi görünür, ortası ıslak kalır.
Sık sorulan sorular
Güneşte daha çabuk olmaz mı? Olur, kokusu da azalır, renk solar. Gölge birkaç gün uzun sürer, yaprak yeşile yakın kalır. Acele için güneşe sermeyin.
Fırın veya mikrodalga olur mu? Yüksek ısı yaprağı kavurur. Kurutmanın ölçüsü ufalanmak, kararmak değildir. Havadar gölge daha güvenlidir.
Sapıyla birlikte kavanoza koyayım mı? Küçük miktarda olur ama sap nem tutabilir. Yaprak ufalanınca sapı ayıklamak, kapağı daha kuru kapatır.
Adımlar
- Çiçeklenmeden, sabah toplayın: Çiy kurusun ama yaprak güneşte pişmesin. Çamurlu ve hastalıklı dalı demete katmayın.
- Gölgede, seyrek asın: Üst üste yığılan ıslak nane kızışır. Hava geçsin, güneş doğrudan vurmasın.
- Ufalanınca kapağı kapatın: Esnıyorsa daha kurusun. Kavanozu karanlıkta tutun, etikete ayı yazın.