Alçak tünel mi, soğuk kasa mı

Alçak tünel, yatağın üstüne gerilen uzun örtüdür. Soğuk kasa ise kapaklı, küçük bir kutudur. İkisi de ısıtmasızdır, ikisi de gündüz açılmazsa bitkiyi pişirir. Hangisini kuracağınız, uzun sıra mı yoksa bir tepsi fide mi koruduğunuza bağlıdır.

Tünel uzun sıraya uyar

Marul, roka ve yeni çıkmış yeşillik, yatak boyunca tünelle örtülür. Soğuk tünel yazısında kemer, etek ve gündüz aralama vardı. Tünelin üstünlüğü, bir seferde metrelerce sırayı korumasıdır. Zayıf yanı rüzgârdır. Örtü yelken olur, etek açılır, bir gecede her şey açıkta kalır.

Naylon gündüz çok ısınır. İnce tül daha az ısıtır, daha iyi nefes alır. Lahana için kullanılan tül örtü kelebek içindir; ısıtma vaadi daha zayıftır. Don gecesinde tül, naylon kadar tutmayabilir. Niyeti karıştırmayın.

Tünel, domatesi kışın meyveye bağlamaz. Erken yeşillik ve hafif don gecesi onun ölçüsüdür.

Kasa fideye uyar

Soğuk kasa, alçak tahta veya sağlam bir çerçevenin üstüne eğik cam ya da kapak konmasıdır. İçine viyol sığar, bütün tarla sığmaz. Rüzgârda tünel kadar uçmaz. Kapağı aralamak, uzun tünelin eteğini taştan çözmekten daha hızlıdır.

Fideyi dışarı alıştırmak için kasa iyi bir ara duraktır. Gündüz kapak açık, gece don varsa kapalı. Bir haftalık alıştırma kasada, doğrudan fırtınada yapılmaktan daha az yanık yaprak bırakır. Yine de kapak unutulursa mini seradaki terleme burada da fideyi yatırır.

Kasanın kapağı ağırsa rüzgârda çarpar, cam kırılır. Dayama çubuğu olsun. Çocuğun ve evcil hayvanın üstüne kapanmasın diye kapağı sabitleyin. Bu, bahçe yazısında sık unutulan bir güvenliktir.

İkisi birden gerekir mi

Küçük balkonda kasa veya mini sera yeter, uzun tünel sığmaz. Bahçede yeşillik sırası varsa tünel, fide viyolleri için ayrıca bir kasa düşünülebilir. İkisini de kurup ikisini de açmamak, hiç kurmamaktan daha çabuk bitki öldürür. Zamanınız birini açmaya yetiyorsa birini kurun.

İkisi de sabah sulanır, akşam ıslak yaprakla kapatılmaz. Örtüaltı suyu tünelde de kasada da geçerlidir. Toprak ıslaksa o gün su yok.

Yaz gelince ikisini de kaldırın. Kasanın içinde unutulan viyol haşlanır. Tünelin naylonu yaz boyu domatesin üstünde kalırsa külleme ve pişme başlar. Malzemeyi kuru katlayın, yırtığı yazın değil, kaldırırken onarın.

Yer ve gölge

İkisi de tam gölgede işe yaramaz, öğlen pişen batı duvarında da kapağı unutulursa felaket olur. Sabah güneşi, öğleden sonra hafif gölge, birçok bahçede daha güvenlidir. Kuzey balkonda kasa fideyi ısıtmaz, sadece gölgede uzatır.

Toprak çamursa kasayı üstüne oturtmayın. Ayak izi ve çamur, killi toprakta aylarca kalır. Kasayı patikanın kenarına, viyollerle kullanın. Tüneli de ıslakken kurmayın; eteği gömerken yatağı ezer.

Seçimi şöyle sadeleştirin: uzun yeşillik sırası tünel, bir tepsi fide ve rüzgârlı köşe kasa. İkisi de sabah açılan, akşam gerekirse kapanan düzenektir. Kurup unutulan örtü, açık bahçeden daha risklidir.

Sık sorulan sorular

Kasa tünelden daha mı sıcak olur? Küçük hacim gündüz çabuk ısınır, gece de çabuk üşür. Üstünlüğü ısı rekoru değil, kapağın kolay açılmasıdır. İkisini de sert donda mucize saymayın.

Cam yerine naylon kapak olur mu? Olur, güneşte daha çok pişer. Daha sık aralayın. Yırtık naylon, kapalı sandığınız halde gece soğuğu içeri alır.

İkisini kış boyu kapalı tutsam? Isıtıcısız örtü, kapalı kaldıkça ya terletir ya üşütür. Gündüz hava, ancak don gecesinde kapak. Kış domatesi bu düzenin vaadi değildir.