Solucan gübresi: ne zaman, ne kadar

Solucan gübresi koyu, nemli ve toprak kokuludur. Mutfak artığı, ekşi koku ve sıcak yığın hâli ise henüz gübre değildir. İnce kullanınca saksı ve yatak toparlanır. Avuç avuç, gövdenin dibine yığılınca tuz ve sinek getirir.

Olgun mu, henüz yem mi

İyi ürün avuçta dağılır, baskın bir çürük kokusu yoktur. İçinde tanınan sebze kabuğu, çok sayıda kaçmış solucan ve ıslak çamur varsa bekleyin. Onu fide çukuruna doldurmak, kökü yakabilir. Evde kompost ile solucan gübresi akrabadır ama aynı kutu değildir. Kompost yığınında sıcaklık ve çevirme vardır. Solucan kutusunda ısı yükselmez; kabukları solucan ve mikroplar yavaş parçalar.

Kutudan süzülen koyu su da ayrıdır. Seyreltmeden fideye dökmek yaprağı yakabilir. "Böcek kovar, mucize su" diye anlatılan her iddiayı ciddiye almayın. Seyreltilmiş sıvı, olsa olsa hafif bir sulamadır. Hastalık ve zararlı için reçete değildir.

Ne zaman serpilir

Yatağa, ekimden bir iki hafta önce ince bir tabaka serip üst toprağa karıştırmak yeter. Dikim çukurunu sadece solucan gübresiyle doldurmayın. Bir avuç, mevcut toprağa karışsın. Fide tutunca, büyüme sırasında bir kez daha ince üst gübre olabilir. Her hafta yeni torba dökmek bitkiyi hızlandırmaz.

Sonbaharda boşalan sıraya yeşil gübre ekiyorsanız, solucan gübresini o tohumun üstüne kalın örtü yapmayın. Tohum boğulur. Önce ince karıştırın, sonra ekin.

Saksıda, harç yenilenirken bir kısım solucan gübresi, birkaç kısım saksı toprağı ile karışır. Saf gübre, saksının tamamı olmaz. Kök çürür, mantar sivrisineği yerleşir. Üstü boşalan saksıya bir parmak serpmek, her ay harcı baştan doldurmaktan daha ölçülüdür.

Fide ve yaprak yanığı

İnce köklü fide, taze ve yoğun gübrede durmaz. Viyole koyacağınız harç, daha çok süzek fide toprağı olsun. Solucan gübresini şaşırtma anında bir tutamla sınırlayın. Yaprak kenarı kahverengileşirse suyu artırıp gübreyi kesin. Bu belirti susuzluktan da olur; toprak zaten ıslaksa sorun fazlalıktır.

Organik ve kimyasal gübre yazısındaki temkin burada da durur. "Doğal" sözü, dozun sınırsız olduğu anlamına gelmez. Solucan gübresi tuzsuz değildir. Beyaz kabuk oluştuysa üstü sıyırın, saksıyı bir kez ağır ağır yıkayın.

Sebze yatağında solucan gübresi, taze hayvan gübresinin yerini tutsun diye yığın yapılmaz. Havuç ve soğan, yanmamış organik maddeyle çatallanır veya çürür. Olgun ürünü ince tutun. Taze ahır gübresini solucan kutusuna bir anda boca etmek de solucanları kaçırır. Kutuya azar azar kabuk verin.

Saklama ve abartı

Torba ıslak ve kapalı kalırsa ekşir. Ağzı aralık, gölge bir kovada, yağmur görmeden durabilir. Tamamen kurutup toz haline getirmek şart değildir; taş gibi kuruyan gübre, toprağa karışırken su çeker, ilk hafta yatağı kurutabilir. Bir gün önce nemlendirip öyle serpin.

Solucan gübresi tek başına verim vaadi değildir. Güneş, su ve doğru tür hâlâ belirler. Gölgedeki domates, en siyah gübreyle de tatlanmaz. Önce yeri düzeltin, sonra bir avuç düşünün.

Kutudaki solucanları bütün bahçeye "aşılamak" da gerekmez. Toprak canlıysa solucan zaten gelir. Kutuyu güneşe, gölete ve dona bırakmayın. Onlar gübrenin kaynağıdır, süs değildir.

Sık sorulan sorular

Her sulamada solucan suyu verir miyim? Hayır. Seyreltmeden vermeyin, her gün de vermeyin. Bitki yeşil ve toprak nemliyse ara verin. Kötü koku varsa o sıvıyı dökmeyin, kutunun suyunu deşarj edin.

Çiçek açsın diye yaprağa süreyim mi? Yaprağa sürmek çiçek açtırmaz. Üste serpilen veya harca karışan miktar yeter. Yaprakta kalan posa leke ve küf tutar.

Market torbası ile kendi kutum aynı mı? İkisi de olgunsa kullanım benzerdir. Kendi kutunuz ekşiyorsa bekleyin. Market torbası da ıslak ve amonyak kokuyorsa almayın. Koku, etiketten daha dürüsttür.