Kışın balkonda hangi saksı dışarıda kalır
Kışın balkonda kalan saksı, yerdeki bitkiden daha çabuk donar. Kim içeri girer, kim duvar dibinde süzek toprakta durur, listeleyin.
Aynı bitki bahçede kışı çıkarır, saksıda ise bir gecede kökünden donar. Saksının her yanı soğuğa açıktır, toprak azdır, su da donunca genleşir. Kışı balkonda geçirecekleri seçmek, "dayanıklı" etiketini okumaktan biraz daha dikkat ister.
İçeri alınması gerekenler
Sardunya, fesleğen, begonya ve yazlık petunya sert donu beklemez. İlk ciddi soğuk geceden önce içeri alın. Sardunya kışlatma notu, sıcak salonda şımartmak değil, serin ve aydınlık bir yerde az su vermektir. Fesleğeni kışın balkonda "belki tutar" diye bırakmak, çoğu yerde bir gecelik kayıptır.
İnce kaktüs ve birçok sukulent de ıslak toprakta donar. Onları içeri alırken sulamayı iyice kesin. Sıcak peteğin üstü de doğru yer değildir; kuru ve aydınlık bir raf yeter.
Şüphede kaldığınız saksıyı deneme tahtası yapmayın. Çoğaltabildiğiniz bir çeliği içeride tutun, asıl bitkiyi riske atmayın. Çelik almak, bütün koleksiyonu dona bırakmaktan ucuzdur.
Dışarıda kalabilecekler
Lavanta, biberiye, kekik ve şimşir, ılıman kışta dışarıda durabilir. Yine de saksı, bahçedeki kökten daha risklidir. Kabı duvar dibine, rüzgâr tünelinden uzağa çekin. Rüzgâr kışın kurutur ve dondurur. İnce plastik kadehteki lavanta, yerdeki lavantadan önce gider.
Şimşir dışarıda kalacaksa kap geniş, toprak süzek olsun. Şimşir budamasını don haftasına denk getirmeyin. Taze kesik, soğuğu içeri alır.
Herdem yeşil çalıların hepsi her balkonda kalmaz. Etikette dayanıklı yazması, onuncu kattaki açık kuzey rüzgârını hesaba katmaz. İlk yıl bir saksıyı gözleyin, hepsini aynı gece dışarıda bırakmayın.
Don, su ve çatlayan kap
Toprak ıslakken donan kök, kuru topraktan daha çok parçalanır. Kışın "kurumasın" diye her gün su vermeyin. Parmağınız kuru derse, ılık bir günde az su verin, tabakta göl bırakmayın. Delik tıkalıysa önce deliği açın.
Saksıyı yerden bir parmak yükseltin. Zemine yapışan kap, alttan buz tutar. Terakota, içindeki su donunca çatlayabilir. Kıymetli kil kapları çok sert gecede içeri alın veya bitkiyi plastikte tutup kil kabı boş saklayın. Bu, estetik bir kayıp gibi görünür, baharda ikiye ayrılmış saksıdan ucuzdur.
Karı saksının üstüne yığmayın. Kar örtebilir ama tuzlu, kürenmiş yol karı bitkiyi yakar. Balkona serilen tuzu da saksı dibine süpürmeyin.
Grup, örtü ve kontrol listesi
Dışarıda kalacak saksıları birbirine yaklaştırın, duvar dişi rüzgârı kırar. Hepsini naylon çuvala sarıp haftalarca kapalı bırakmayın. Gündüz pişer, gece terler, yaprak çürür. Örtü sadece sert gece içinse sabah açın. Mini seradaki terleme balkondaki örtülü saksıda da olur.
Bir kâğıda üç sütun yeter. İçeri girecekler, duvar dibinde kalacaklar, boşaltılacak yazlıklar. Petunya ve kadife gibi tek yıllıklar kararınca komposta gidebilir; hastalıklıysa çöpe. Zorla kışlatmak her bitkinin hakkı değildir.
Ayda bir, dışarıdakilerin yaprağına ve deliğine bakın. Unlu bit, içeri alınacak sardunyada kapıda kontrol edilir. Dışarıda kalan kekikte ise asıl düşman ıslak kök ve kapalı buzdur.
İlkbaharda hepsini ilk güneşli günde gübrelemeyin. Önce yeni sürgün görünsün, gece donu defterinizden silinsin. Erken besin, erken sürgün, erken yanık demektir.
Sık sorulan sorular
Lavanta her balkonda dışarıda kalır mı? Ilıman yerde, geniş ve süzek saksıda çoğu zaman evet. Sürekli ıslak kil kapta ve açık kuzey rüzgârında hayır. Bir kışı gözlemek, bütün lavantaları aynı anda riske atmamak için yeter.
Saksıyı balonlu naylona sarmak kökü kurtarır mı? Hafif soğukta biraz yalıtım olur. Islak toprağı haftalarca naylonda hapsetmek çürüme getirir. Sert don gecesinde içeri almak daha güvenilirdir.
Kışın budama yapılır mı? Şekil için acele etmeyin. Kırık ve hastalıklı dalı alın, donlu günde sert traş yapmayın. Asıl şekil, bitki sürmeye yaklaşırken gelsin.